Kredi toplayın!

Alışveriş yapın!

Para kazanın!

Listelik'e katılarak ve her şeyin listesini yapmamıza yardımcı olarak bir çok yöntem ile kredi bakiyesi kazanın, aktivitelerle bakiyenizi yükseltin. Kredi bakiyelerinizi biriktirerek alışverişlerde kullanabilirsiniz. Ürünleri çok daha uygun fiyatlara veya tamamen bakiyeniz ile satın alın. Biriken kredi bakiyelerinizi para olarak hesabınıza çekebilirsiniz. Daha çok kazanmak için seçenekleri keşfetmeyi unutmayın. Detaylar

Canlıların/hayvanların sınıflandırılması hakkında bilgiler listesi

Entry sayısı
68
Puanı
700
Kredi
9,146
Dünyamızda yaşamakta olan canlılar incelenirse özelliklerinin çok farklı olduğu gözlenir. Bu farklara rağmen bu canlıları derece derece ve birbirlerine benzeyenleri bir araya toplayarak gruplandırmak mümkündür. Canlıların benzerliklerine göre gruplandırılmasına sınıflandırma (sistematik) denir. Hayvanlar ve bitkiler belirli bir düzen içerisinde sınıflandırılır.
 
Entry sayısı
68
Puanı
700
Kredi
9,146
Sınıflandırma sisteminin gelişimi;

Canlılar; monera, protista, fungi, bitki ve hayvan olmak üzere gözle görülmeyen çok küçük organizmalardan dev ağaçlara ve binalara kadar bir dağılım gösterirler. Bu büyük hayat çeşitliliğini tanıyabilmek için, büyük grupları daha küçük gruplara ayırmak gerekir. Biyologlar dünyadaki canlıları sınıflandırmamış olsalardı, bu kadar çeşitli olan canlılara ulaşmak mümkün olmayacaktı. Sınıflandırmanın amacı, canlıları bir sistematiğe oturtmak ve tabiatı daha kolay anlaşılabilir hale getirmektir.

İlk sınıflandırmayı Yunan Filozofu Aristoteles (m.ö.383-322) yapmıştır. Aristoteles bitkileri otlar, çalılar, ağaçlar; hayvanları ise yaşadıkları yere göre karada, suda ve havada yaşayanlar şeklinde gruplandırmıştır. Aristoteles’in sınıflandırması canlıların görülebilen ve morfolojik özelliklerine göre yapılmıştır. Günümüzdeki sınıflandırılmada, canlıların bütün özellikleri göz önünde bulundurulur.

Örneğin yarasanın kanatlarına bakarak onu kuşlar sınıfında incelemek mümkün değildir. Yarasa bütün özellikleri ile bir memeli hayvandır.

Sınıflandırma, canlıların görülen bir veya birkaç özelliğine göre yapılırsa ‘suni sınıflandırma’ (yapay sınıflandırma) adını alır. Aristo’nun yapmış olduğu sınıflandırma yapay sınıflandırmadır. Buna ampirik sınıflandırma da denir.

Günümüzde sınıflandırma, canlıların akrabalık ilişkilerine göre yapılır. Sınıflandırılmada canlıların tüm özellikleri göz önünde bulundurulur. Bu çeşit sınıflandırmaya ‘tabii sınıflandırma’ (doğal sınıflandırma) denir.

Doğal sınıflandırma bilimsel olan sınıflandırılmadır. Buna filogenetik sistematik da denir.

Bir canlıyı türün evrim sistematiğine geçirdiği gelişmelere filogeni (soy oluş), embriyo döneminde geçirdiği değişmelere ontogeni (birey oluş) denir.
 
Entry sayısı
68
Puanı
700
Kredi
9,146
Sınıflandırma birimleri;

Sınıflandırmanın en küçük birimi türdür. Sınıflandırmada tür kavramını ilk kuran kişi John Ray'dır.

Tür ortak bir atadan gelen, yapı görev bakımından ortak özelliklere sahip olan, kendi aralarında çiftleşerek verimli döller meydana getirebilen bireylerin oluşturduğu topluluktur. Sistematikte her tür iki isimle adlandırılır. Bu iki isimden 1.si canlının cinsini 2.si tanımlayıcı özelliğini belirtir. Her türün iki isimle adlandırılması ilk kez Carolus Linnaeus tarafından kullanılmıştır.

Türlerden daha büyük topluluklar da vardır. Bunlar sırasıyla cins, familya, takım, sınıf, şube ve alemdir. Birbirlerine çok benzeyen yakın türlerin gruplaşmasıyla cinsler ortaya çıkar. Örneğin kedi, aslan ve kaplan türleri ‘felis’ cins adı altında toplanır.

Felis domesticus : Kedi
Felis leo : Aslan
Felis tigris : Kaplan

Her tür kendi cinsiyle belirtilir. Bu kural bütün dünyada kullanılır. Böylece karışıklık önlenir. Cinslerin ortak karakterlerine göre gruplaşmasına familyalar meydana gelir. Benzer familyalar takımları oluşturur. Benzer takımların gruplaşmasıyla sınıflar ortaya çıkar.

Sınıfların bir araya gelmesiyle şubeler, şubelerin bir arya gelmesiyle alem meydana gelir.

Sınıflandırmada birimler büyükten küçüğe doğru gidildikçe, birimin kapsadığı birey sayısı artar, aralarındaki benzerlik azalır. Büyük biriden küçük birime doğru gidildikçe birey sayısı azalır, benzerlik artar.
 
Entry sayısı
68
Puanı
700
Kredi
9,146
Bilimsel sınıflandırmanın dayandığı temeller;

Günümüzde geçerli olan sınıflandırma filogenetik sınıflandırmadır. Bu sınıflandırmaya göre bütün canlıların ortak bir atası vardır. Bu sınıflandırmanın açıklanabilmesi için akrabalık derecelerinin açıklanması gerekir. Akrabalık derecelerinin belirlenmesinde bazı temel kurallar göz önüne alınır.

1) Homolog organlar: Yapıları ve gelişimleri birbirlerine benzeyen fakat farklı görevleri olan organlara homolog organlar denir. Örneğin fok balığının ön yüzgeci, yarasanın kanadı, kedinin pençesi, atın ön bacağı, insanın eli homolog organlardır. Bunları her biri yaklaşık olarak aynı sayıda kemik, kas, sinir ve kan damarlarına sahiptir. Aynı plana göre düzenlenmiş ve aynı gelişme biçimine sahiptir. Homolog organlar canlıların ortak bir atadan geldiğinin kanıtlarından biri olarak ileri sürülmektedir.

Bazı organlar aynı kökten gelmedikleri halde, yaptıkları görev aynıdır. Bu organlara anolog organlar denir. Kuş ve böcek kanatları analog organlardır.

2) Embriyolojik benzerlik: Canlıların embriyo dönemlerinde geçirdikleri evreler ve farklılaşmalar birbirine çok benziyorsa bu canlılar yakın akrabadır. Omurgalı hayvanlarının embriyolarının ilk evreleri çok belirgin bir benzerlik gösterir. İlk evrede balık ve domuz embriyosunu ayırmak çok zordur.

3) Biyokimyasal benzerlik: Çeşitli hayvanların plazma proteinleri arasındaki benzerlik derecelerinin antijen-antikor tekniği ile denenir.


Her hayvan türünün kan içeriği kendine özgün bir protein bileşimine sahiptir. Yakın akraba olan canlıların plazma proteinlerinin benzerliği daha fazadır.

Bütün hayvanlarda hücrenin çalışması ve kalıtım faktörlerinin dölden döle geçmesi kromozomlar tarafından kontrol edilir. Bütün canlılarda kromozomların kimyasal yapısını DNA (deoksiribonükleik asit) meydana getirir. Akrabalık derecesi yakın olan canlıların DNA’larının baz dizilimlerinin benzerliği de artmaktadır.

Hayvanlar, protein metabolizması sonucu oluşan azotlu artıkları üre, ürik asit ve amonyak şeklinde idrarla vücuttan uzaklaştırılabilir. Sınıflandırılmada canlıların idrarlarının bileşimi de dikkate alınır.

Memeli canlılarının çoğunda sindirim için aynı veya benzer enzimler kullanılır. Bu olaylar canlıların ortak bir kökten geldiğinin kanıtlarından biri olarak gösterilmektedir.

Bunlar başka yumurta tiplerinin benzerliği, organizmaların simetri şekilleri anatomik yapılarındaki benzerlikler gibi özellikler de doğal sınıflandırma yapılırken dikkate alınır.

Bazı organizmalar mevcut bir sınıflandırma sistemine koymak oldukça zordur. Çünkü canlıların taşıdıkları özelliklerin bazısı bir gruba, bazısı da diğer bir gruba ait olabilir. Örneğin tek hücreli olan euglena; hareketli, kloroplast taşıyan ve kendi besinini yapabilen canlıdır.

Euglena, hareketinden dolayı hayvan, kloroplast taşıdığı ve kendi besinini kendisi yaptığından dolayı da bitki olarak kabul edilmiştir.

Bakteriler: Heteretroflardır. Parazit yada saprofit beslenirler. Fotosentez ya da kemosentez yapan ototrof olanları vardır.

Mavi-Yeşil algler: Fotosentez yaparlar. Kloroplastları yoktur. Fotosentez olayı sitoplazma içine dağılmış klorofiller aracılığı ile olur.
 
Entry sayısı
68
Puanı
700
Kredi
9,146
Protista.

a) Kamçılılar: Tek hücreli yapıya sahiptirler. Suda hareket ederler. Heterotrof ve otorotrof olanları vardır. Örnek: Euglena.

b) Kök ayaklılar: Tek hücreli olan bu protozoalar besinlerini yalancı ayakları ile alır ve hareket eder. Örnek: Amip

c) Sporlular: Sporla ürerler. parazit yaşarlar. Örnek: Plazmadizmmalaria.

d) Silliler: Hücrenin çevresi hareket ve besin almayı sağlayan sililerle çevrilidir. Örnek: Şapkalı mantar.
 
Entry sayısı
68
Puanı
700
Kredi
9,146
Bitkiler.

Algler, çiçeksiz bitkiler ve çiçekli bitkiler olmak üzere üç grupta incelenir.

Algler: İletim demetleri yoktur. İletim demetleri olmadığından su ve suda erimiş madensel tuzları tüm bitki tüzeyi ile alırlar. Doku farklılaşması yoktur.

Çiçeksiz Bitkiler: Kendi arasında ikiye ayrılır.

1) Kara yosunları: İletim demetleri yoktur. Eşeyli ve eşeysiz üreme, döl değişimi şeklinde birbirini takip eder. Gametleri gametongium denen keselerde oluşturur. Döllenme sonucu oluşan zigot bir süre ebeveyne bağlı kalır.

2) Eğrelti otları: İletim demetleri vardır. Gerçek kökleri yoktur. Eşeyli ve eşeysiz üreme döl değişimi şeklinde birbirini takip eder.

Çiçekli Bitkiler: İyi gelişmiş iletim sistemleri vardır. Üreme organları çiçek şeklinde özelleşmiştir. Açık ve kapalı tohum olarak üzere iki grupta incelenir.

1) Açık tohumlular: Her zaman yeşildirler. Soymuk demetlerinde kalburlu hücreler vardır, arkadaş hücreleri yoktur. Çiçekleri daima tek eşeylidir. Tohumları daima çok çeneklidir. Tohum taslakları yumurtalık dışına gelişir.

2) Kapalı tohumlular: En gelişmiş bitki sınıfıdır. Her zaman yeşil değildirler. Çiçekleri genelde erseliktir. Çiçeklerinde çanak ve taç yaprak farklılaşması vardır. Kapalı tohumların iki önemli sınıfı vardır.

Monokotiledonlar (bir çenekliler): Embriyolarında tek çenek yaprağı taşırlar. Otsu bitkilerdir. Tek yada çok yıllık olabilirler. İletim demetleri dağınık ve düzensiz sıralanmıştır. Korteksi incedir. Meristem kambiyumu yoktur. Yaprakları paralel damarlıdır. Saçak kök sistemi bulunur.

Dikotiledonlar (iki çenekliler): Embriyolarında iki çenek yaprağı taşırlar. Otsu ve odunsu bitkilerdir. Tek yada çok yıllık olabilirler. İletim demetleri dairesel çizilmiştir. Korteksi incedir. Enine kalınlaşmasını sağlayan kambiyum (meristem) bulunur. Yaprakları ağsı damarlıdır. Ana kök ve buna bağlı yarı kökler gelişmiştir.
 
Entry sayısı
68
Puanı
700
Kredi
9,146
Hayvanlar.

Çok hücreli heterotrof canlılarıdır. Aktif hareket ederler. Omurgalılar ve omurgasızlar olmak üzere iki gruba ayrılırlar.

Omurgalılar ve ilkel kordalılar olmak üzere iki gruba ayrılırlar.
A) Omurgalılar: Vücutlarının sırt tarafında bir sinir kordonu bulunur. İç iskelet eklemlidir. İskelete bağlı kaslar hareketi sağlar. Hepsinde beyin ve beyini koruyan kafatası vardır. Dolaşım sistemleri kapalıdır. Holozoik olarak beslenirler. Çoğu ayrı eşeylidir. Balıklar, kuşlar, kurbağalar, sürüngenler ve memeliler olmak üzere beş sınıfa ayrılırlar.

1) Balıklar: Vücutları pullarla örtülüdür. İç iskelet kemikten ya da kıkırdaktan oluşmuştur. Solungaç solunumu yaparlar. Kalpleri iki odacıklıdır. Kalplerinde sürekli kirli kan bulunur. Vücutlarında temiz kan dolaşır. Soğuk kanlı hayvanlardır. Boşaltım organları mezonefros tipi böbreklerdir. Boşaltım maddelerinin, üreme hücrelerinin ve sindirim artıklarının toplandığı kloak denilen yapıya sahiptirler. Örnek: köpek balığı, alabalık, sazan.

2) Kuşlar: Akciğer solunumu yaparlar. Kalpleri dört odacıklıdır. Kalbin sol karıncığından çıkan aort sağa kıvrılarak dallanır. Sıcakkanlıdırlar. Boşaltım organı metanefroz tipi böbreklerdir, vücut tüylerle kaplıdır. Tüysüz olan bölgeler pullarla örtülüdür. Kloaklıdırlar. Dişleri yoktur. Örnek: martı, bülbül, tavuk, ördek, deve kuşu.


3) Kurbağalar: Lavralar solungaç solunumu, erginleri akciğer ve deri solunumu yaparlar. Kalpleri üç odacıklıdır. Vücutlarında karışık kan dolaşır. Soğukkanlıdırlar. Azotlu dolaşım maddesi amonyaktır. Boşaltım organı mezonefroz tipi böbreklerdir. Kloaklıdır. Derilerinin mukus salgısı olan mukus, deriyi kaygan tutar. Örnek: semender, kuyruklu kurbağa, su kurbağası.

4) Sürüngenler: Akciğer solunumu yaparlar. Kalpleri üç odacıklıdır (timsah hariç). Soğukkanlıdırlar. Erginlerinin boşaltım organları metanefroz tipi böbreklerdir. Kloaklıdırlar. Dişilerde yumurta kanalının bir bölümü yumurta akı, diğer bölümü yumurta kabuğu yapacak şekilde özelleşmiştir. Vücut keratinle kaplı olduğundan kurudur. Örnek: yılan, timsah, kaplumbağa, kertenkele.

5) Memeliler: Akciğer solunumu yaparlar. Kalpleri dört odacıklıdır. Kalbin sol karıncığından çıkan aort sola kıvrılarak dallanır. Sıcakkanlı hayvanlardır. Kloak yoktur. Ürogenital sistem sindirim sisteminden ayrı olarak dışarıya açılır. Boşaltım organı metanesaz tipi böbreklerdir. Sinir sistemleri çok gelişmiştir. Örnek: fare, yarasa, kirpi, insan, balina.

İlkel kordalılar: İskeletleri kıkırdaktır. Yutak bölgesinde solungaç yarıkları, sırt tarafında da sırt ipliği bulunur. Bu grubun tek örneği: Amfiyoksüstür.

B) Omurgasızlar: Süngerler, sölentereler, solucanlar, yumuşakçalar, eklem bacaklılar ve derisi dikenliler olmak üzere gruplandırılmışlardır.

a) Süngerler: Yapısını oluşturan hücreler arasında iş bölümü vardır.Hücresel farklılaşma görülmesine karşın hücrelerde doku oluşturmak için iş bölümü yoktur.

b) Sölenterler: Bu şube üyeleri oyu bir kese gibi düzenlenmiş tek açıklı sindirim boşluklarına sahiptirler. Örnek: deniz anası, hidra, mercanlar.

c) Yassı solucanlar: Sinir ve üreme sistemlerine sahiptirler. Örnek: tenya, planoria.

d) Yuvarlak solucanlar: Bitki ve hayvanlarda parazit yaşarlar. Örnek: bağırsak solucanı.

e) Böcekler: Vücutlarının tamamı epidermisin salgıladığı kitin ile kaplıdır. Trache solunumu yaparlar.
 

Bu entry ile, eklediğiniz içeriği kendiniz yazdığınızı, başka kişilerin haklarını ihlal etmediğinizi ve katkılarınızı Creative Commons Attribution/Share-Alike Lisansı 3.0 ve GNU Özgür Belgeleme Lisansı ile yayımlamayı kabul ediyorsunuz. Köprü ya da URL kullanımları yeterli atıf olarak kabul edilir. * Lütfen eklediğiniz bilgiler için kaynak gösterin! * Telif hakları saklı eserlerin kopyalanması yasaktır!

Liste ekle, listele ve kazan!

Puan kazan, ürün al Entry/başlık ekle para kazan

Aklınıza takılan tüm soruların yanıtları S.S.S sayfamızda detaylı olarak açıklanıyor.

Listelik Xenforo yazılımı ile hazırlanmış bir platformdur. Sitemizde çeviri hataları veya farklı hatalar olabilir. Böyle bir hata tespit edersiniz veya sitemizi geliştirmek için öneriniz var ise lütfen iletişim sayfamızdan bize bildirin. Size şimdiden çok teşekkür ederiz.

Katkıda bulunmayı düşünün!

Siz de listelere entry ekleyebilir, üye olarak ekli entry'lerde düzenlemeler yapabilir, oy verebilirsiniz. Listelik'ten tam anlamıyla faydalanabilmek için üye olmanızı tavsiye ederiz.

Biliyor musunuz?

100 onaylı entry eklerseniz 'Onaylı Yazar' statüsünde olabilirsiniz, bu statüde entry'ler otomatik yayınlanır.

Listelere entry ekleyerek katkıda bulunabilir, bilgiler paylaşabilirsiniz.

Galeriler'de oluşturulan albümlere siz de yeni medya öğeleri ekleyebilirsiniz.

Üst Bottom